Thuis stoken: barbecue, vuurkorf of houtkachel

Bij het barbecueën op houtskool en briketten is vaak sprake van onvolledige verbranding. Dit veroorzaakt rook met roet en fijnstof die de luchtkwaliteit aantasten. Ook druipt regelmatig vet op de kolen. Door de vlammen die hierbij ontstaan, brandt het vlees (gedeeltelijk) aan. Zwart verbrand vlees en de rook die daarbij vrijkomt bevatten o.a. Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen ofwel PAK’s. Verschillende van deze PAK’s zijn kankerverwekkend. Blijf dus altijd zoveel mogelijk uit de rook. Rookvrij barbecueën is natuurlijk nóg beter. Overweeg bijvoorbeeld om een gas- of elektrische barbecue te gebruiken. Dat barbecuet net zo lekker maar met véél minder rook en een kleinere kans op aanbranden. Kiest u toch liever voor een traditionele barbecue? Volg dan onderstaande tips.

• Gebruik kokosbriketten of gezuiverde houtskool
  Zowel kokosbriketten als gezuiverde houtskool zorgen voor aanzienlijk minder rook dan de traditionele briketten en houtskool. Kokosbriketten besparen ook nog eens grondstoffen omdat ze gemaakt zijn van natuurlijk afval (kokosnootschalen). Bovendien heeft u er minder van nodig omdat ze langer branden dan houtskool.
• Gebruik bruine eco-aanmaakblokjes
  Bruine aanmaakblokjes zijn geurloos en niet giftig. Leg ze altijd bovenop de kokosbriketten of gezuiverde houtskool voor een optimaal resultaat zónder onnodige rookvorming.
• Steek de barbecue minstens één uur van tevoren aan
  Een barbecue heeft tijd nodig om op temperatuur te komen. Steek hem minstens één uur van tevoren aan. Pas als de vlammen zijn gedoofd en alle briketten of houtskool grijs van kleur zijn, kan het vlees op het rooster.
• Vang vet en marinade op
  Voorkom dat er vet of marinade op de hete kolen druipt. Dit zorgt alleen maar voor extra rookontwikkeling en schadelijke PAK’s op het vlees en in de lucht. Maak daarom gebruik van een geperforeerde aluminium barbecueschaal op het grillrooster. Of van een aluminium opvangbakje eronder.
• Laat uw barbecue rustig uitdoven
  Klaar met barbecueën? Laat de barbecue dan staan. Verwijder het grillrooster, sluit de ventilatiegaten en plaats – indien beschikbaar – de deksel op uw barbecue. Het vuur zal vanzelf doven.
• Houd rekening met de buren
  Let op de windrichting voordat de barbecue aangaat. Zo voorkomt u dat rook bij buren naar binnen waait. Laat buren weten dat er wordt gebarbecued, zodat zij ramen en deuren kunnen sluiten als dat nodig is.

Tips om geur- en rookoverlast van een open haard of kachel te verminderen:

• Raadpleeg eerst Stookwijzer.nu
  Met deze tool kunt u zien wanneer u beter niet kunt stoken. Dit is afhankelijk van de windkracht en luchtkwaliteit. Bij code rood en oranje blijft de rook hangen en heb je rondom het huis veel luchtvervuiling en rook- en geuroverlast. Laat de houtkachel, pelletkachel of open haard dan uit.
• Stook alleen droog hout
  Vochtig hout brandt niet goed en geeft extra veel rook en fijnstof. Zelf hout hakken? Droog het hout minstens 2 jaar. Het hout is droog als het gebarsten is of als de bast loslaat. Gebruik een vochtmeter om te meten of het hout een vochtigheidsgehalte tussen 15 en 20% heeft. En gebruik haardhout met het FSC- of PEFC-keurmerk. Dat garandeert dat het uit verantwoord beheerd bos komt.
• Stook geen geverfd of geïmpregneerd hout
  Bij verbranding komen er zware metalen vrij. Het is daarom verboden om bewerkt hout te verbranden. Ook (spaan)plaat en laminaatvloeren horen níét in de houtkachel of open haard vanwege de lijm die erin zit. Stook ook geen papier en karton. Het geeft veel rook en vliegas en is daarom zelfs verboden als brandstof.
• Stook met de Zwitserse methode
  Plaats hout kruislings op elkaar: onderop dikke en bovenop dunne blokken hout. Leg helemaal bovenop aanmaakblokjes of -houtjes en steek deze aan. Houd de deur van de kachel ongeveer vijf minuten op een kier. Vat het aanmaakhout goed vlam? Doe dan de deur langzaam dicht.
• Raadpleeg instructies
  De manier van ontsteken van de kachel is van grote invloed op het beperken van (schadelijke) emissies in de opstartfase en kan per toestel verschillen. Volg daarom altijd de instructies bij de kachel of haard voor het vullen en aansteken van het vuur. Als instructies ontbreken, gebruik dan de Zwitserse methode om vuur aan te steken: plaats het hout kruislings op elkaar, van dikke blokken hout onderin naar dunne losse houtjes en aanmaakmateriaal bovenop. Maak het vuur van bovenaf aan en niet van onderop, zoals veel mensen doen.
• Laat de schoorsteen minstens 1 keer per jaar goed vegen
  Dit is ook een stuk veiliger: u heeft dan minder kans op een schoorsteenbrand.
• Zorg voor volledige luchttoevoer
  Het hout kan dan beter verbranden waardoor u minder schadelijke stoffen heeft (zoals kankerverwekkende koolwaterstoffen (PAK’s ) en koolmonoxide). Laat het vuur niet ‘smoren’; het hout verbrandt dan niet volledig waardoor er extra veel schadelijke stoffen ontstaan. Ga bij de vakexpert (of handleiding) na wat de specifieke werkwijze is voor uw haard of kachel.
• Houd ventilatieroosters tijdens het stoken open (of zet een raampje open)
  Vooral bij oudere kachels is het belangrijk dat het vuur lucht kan aantrekken, zodat de rook via de schoorsteen kan worden afgevoerd en er geen schadelijke stoffen blijven hangen. Bij nieuwe kachels wordt vaak automatisch de lucht van buiten aangevoerd. Wordt het binnen te warm met de houtkachel aan? Stook dan met minder hout.
• Controleer regelmatig of u goed stookt
  Een goed vuur heeft gele, gelijkmatige vlammen en er komt bijna geen rook uit de schoorsteen. Oranje vlammen en donkere rook geven aan dat de verbranding niet goed is: zorg dan voor meer luchtaanvoer.
• Kies een kachel die bij de woning past
  Een kachel moet passen bij de grootte van de woning. Een te grote kachel geeft veel warmte af. Daardoor ontstaat de neiging om het vuur te smoren. Hierbij komen extra rook en schadelijke stoffen vrij